24/04

Oproep tot ongehoorzaamheid

In het Frans heeft het woord ‘appèl’ nooit bestaan. In het Nederlands is het nu ook foetsie.

Het is met de regels van de taal net als met die van de maatschappij: al ben je het er niet altijd mee eens, toch moet je je er doorgaans maar aan houden. Waarom? Dat leg ik nog wel eens uit in een andere blog. Maar net als bij de regels van de maatschappij vind ik sommige taalregels onlogisch, lelijk, verfoeilijk en/of dom. En dan zou het zomaar kunnen gebeuren dat ik er eentje overtreed.

Een appel of een appèl
Neem nou ‘appel’. Vroeger was dat gewoon een vrucht of een bol (oogappel). En als je een verzoekschrift indiende, een beroep op iemand deed of soldaten opriep om zich te verzamelen, dan had je het over een appèl. Duidelijk. Dan wist je meteen hoe je het moest uitspreken.

Een wrange smaak
Maar in 2011 heeft de één of andere onverlaat stiekem de spelling veranderd, en is alleen ‘appel’ goed. In alle betekenissen. Daardoor krijg je woorden die krankzinnige beelden oproepen zoals: appelrechter (een rechter met een dikke buik en blozende wangen), appelmogelijkheden (1001 appelgerechten voor beginners), middagappel (lunch voor mensen die aan de lijn zijn) en, omgekeerd, adamsappel (de smeekbede van Adam om in het paradijs te mogen blijven).

Het ziet er allemaal idioot uit. En naar de betekenis mag je raden. Helemaal wrang wordt het als je leest dat gevangenen in concentratiekampen urenlang op appel stonden. Dan schiet je bijna in de lach, terwijl het onderwerp diep- en dieptriest is. Hadden ze maar een appel gehád.

Wees ongehoorzaam!
Daarom, lieve lezer, roep ik op tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Maak onderscheid tussen ‘appel’ en ‘appèl’! Het Genootschap Onze Taal is het met mij eens, en keurt beide schrijfwijzen goed. Maar officieel is alleen ‘appel’ juist. Daar maak ik mij boos om. Al was het maar omdat dezelfde taalverprutsers het woord gêne ongemoeid hebben gelaten. Waarom vinden ze het verschil tussen gene en gêne ineens wél belangrijk? Ik zie de logica niet. Of het moet zijn dat gêne met accent en al uit het Frans komt, en ons woord ‘appèl’ in het Frans ‘appel’ is. Niet te verwarren met ons woord ‘appel’, dat in het Frans ‘pomme’ is. Volg je het nog?

Maar wat de reden ook is: ik vind het accent op appèl nuttig en mooi.
Je maintiendrai.

 


Categorie: