21/05

Hoe vier je een halve verjaardag?

Dit was misschien wel een hele, dure vaas. Nu is ie niet heel meer. 

Het is raar: mensen wensen elkaar wel een héle (fijne) verjaardag, maar nooit een halve. Hoe zou zo’n dag eruit zien? Dat je als feestvarken om 12:00 uur dood ter aarde valt? Of telt het ook als je je visite eruit schopt?

Laten we als voorbeeld een vaas nemen. Liefst eentje uit de Mingdynastie, dan maakt het meer indruk.

Als die vaas duur is, dan heb je het over een dure vaas.
Als die vaas érg duur is, dan heb je het over een heel dure vaas.

Als je kat hem nog niet van tafel heeft geduwd, is het een hele vaas.
En omdat ie óók erg duur is, kun je rustig zeggen: een hele, dure vaas. Let op de komma.

Je hebt dikke pech als de kat hem wél van tafel heeft geduwd. Dan heb je géén hele vaas meer. Maar hij was wel erg duur. Dan zit je met heel dure scherven.

De vraag is: gebruik je heel/hele als bijvoeglijk naamwoord of als bijwoord? Nog een voorbeeld, nu met een taart in de hoofdrol.

Een heel lekkere taart = een taart die heel lekker is.
Lekkere zegt iets over taart, heel zegt iets over lekkere.

Een hele, lekkere taart is een taart die (nog) heel is, en bovendien lekker.
Hele en lekkere zeggen beide iets over taart.

Een hele, heel lekkere taart is een bijzonder smakelijke taart die (nog) heel is.
Hele en lekkere zeggen beide iets over taart. Heel zegt iets over lekkere.

Vervang heel/hele door bijzonder/bijzondere, en je ziet het meteen:
Een bijzonder lekkere taart is iets anders dan een bijzondere, lekkere taart.

Dus heb je eenmaal een hap van een taart genomen, dan kan het nog best een heel lekkere taart zijn, maar héél wordt ie nooit meer.


Categorie: