Geen einde aan kommaneuken
april 2010 - Recensies
Van ons tekstschrijvers wordt verwacht dat wij foutloos Nederlands schrijven. Maar de taalregels veranderen ... Sacha Wijmer ging op cursus!
Van ons tekstschijvers wordt verwacht dat wij foutloos Nederlands schrijven. In ieder geval dat wij wéten hoe het moet! Vroeg of laat loop je tegen de vele slepende taalkwesties aan. Bijvoorbeeld: wanneer zet je een komma? Renkema raadt hier aan: waar een pauze in het spreken valt. Om weer eens de puntjes op de i te zetten schreef Sacha Wijmer zich in voor de cursus Praktische grammatica en leestekens. Directe aanleiding waren de aanhoudende discussies met een vaste klant over aanhalingstekens, dubbele aanhalingstekens en komma's. (Sacha Wijmer)
De cursus was in het Tilburgse Scryption, schuin tegenover het NS-station in het Natuurmuseum.Voor wie daar nog nooit is geweest: een aanrader! Een fraai, negentiende eeuws gebouw met daarin de geschiedenis van de tiepmasjien, de stenograafmasjien en onwijs oude modellen computers waarop vast de meesten van ons nog hebben gewerkt, maar die nu op me overkomen als van vóór het petroleumstel.
De cursus had ik geplukt uit Taalpost, de dagelijkse Nieuwsbrief van Onze Taal. Vooral het aspect 'interpunctie' trok mij. Ik was dus een beetje teleurgesteld toen ik merkte dat het meer over grammatica dan interpunctie ging: woordgeslacht, hen - hun, persoonlijk voornaamwoorden, verbuiging van adjectieven en congruentie.
Mijn vooraf gemaakte oefeningen bleken niet volkomen foutloos, dus gelukkig viel er nog wat te leren. Heb ik toch altijd gedacht dat 'de raad' vrouwelijk is. Neen! raad = mannelijk. Nuttig was het onderdeel congruentie. In mijn schooltijd is er met geweld in-ge-ramd: een aantal is altijd enkelvoud!!! He-le-maal foute benadering. Al in het Woordenboek van de Nederlandsche Taal van 1866 maakt men een onderscheid tussen het gebruik van meervoud of enkelvoud in het werkwoord bij het gebruik van "een aantal"! Al jaren verkondigt Onze Taal via haar adviesdienst en via het tijdschrift Onze Taal dat bij 'een aantal' meestal het meervoud moet worden gebruikt. Het geheim van de toepassing van meervoud zit in de semantiek. ... Een aantal mensen konden de groep niet bijhouden en druppelden later een voor een binnen.
Verder vroeg cursusleider Roos de Bruyn ons om prudent te zijn met het hoofdlettergebruik. Dat schijnt overvloedig te worden gebezigd op onterechte plekken.
De interpunctie
Eindelijk kwamen we toe aan mijn geliefde onderwerp: de interpunctie. LES 1: Het is een glibberig gebied. Er bestaan geen vaste regels voor. Het gaat om conventies en er zijn vaak meerdere mogelijkheden. Daar ging ik met mijn verlangen naar duidelijkheid. Het is al net als met godsdienst: je moet er in geloven of niet. Aan de hand van voorbeelden werd duidelijk hoe breed het scala was. Wel goed was de opfrisser over de uitbreidende en beperkende bijzinnen, waarbij al of niet een komma nodig is: uitbreidend een komma, beperkend juist geen komma. Voorbeeld ‘uitbreidend’: Peter, die in Almere woont, werkt al meer dan 25 jaar in Amsterdam. Voorbeeld ‘beperkend’: Ik bedoel Peter die in Almere woont, niet jouw buurman Peter.
Helaas waren aanhalingstekens niet in deze cursus opgenomen. Gelukkig stond daarover wel van alles in het boekje Leestekens dat we uitgereikt kregen (Sdu/Onze Taal). Het adagium: er kan van alles, het is een kwestie van conventies. Op pagina 97 geeft het boekje tien smaken om aanhalingstekens te gebruiken.
Conclusie: het is vaak een kwestie van smaak en niet van gelijk. Zo sta je voor de keuze: doorgaan met de discussie of zwichten en gelijk geven?
Sacha Wijmer
Cursuskosten: Euro 99,-
Boekje 'Leestekens': ISBN 978 90 12 581 32 5
Prijs boekje (was bij de cursus inbegrepen): 11,95
De cursus was in het Tilburgse Scryption, schuin tegenover het NS-station in het Natuurmuseum.Voor wie daar nog nooit is geweest: een aanrader! Een fraai, negentiende eeuws gebouw met daarin de geschiedenis van de tiepmasjien, de stenograafmasjien en onwijs oude modellen computers waarop vast de meesten van ons nog hebben gewerkt, maar die nu op me overkomen als van vóór het petroleumstel.
De cursus had ik geplukt uit Taalpost, de dagelijkse Nieuwsbrief van Onze Taal. Vooral het aspect 'interpunctie' trok mij. Ik was dus een beetje teleurgesteld toen ik merkte dat het meer over grammatica dan interpunctie ging: woordgeslacht, hen - hun, persoonlijk voornaamwoorden, verbuiging van adjectieven en congruentie.
Mijn vooraf gemaakte oefeningen bleken niet volkomen foutloos, dus gelukkig viel er nog wat te leren. Heb ik toch altijd gedacht dat 'de raad' vrouwelijk is. Neen! raad = mannelijk. Nuttig was het onderdeel congruentie. In mijn schooltijd is er met geweld in-ge-ramd: een aantal is altijd enkelvoud!!! He-le-maal foute benadering. Al in het Woordenboek van de Nederlandsche Taal van 1866 maakt men een onderscheid tussen het gebruik van meervoud of enkelvoud in het werkwoord bij het gebruik van "een aantal"! Al jaren verkondigt Onze Taal via haar adviesdienst en via het tijdschrift Onze Taal dat bij 'een aantal' meestal het meervoud moet worden gebruikt. Het geheim van de toepassing van meervoud zit in de semantiek. ... Een aantal mensen konden de groep niet bijhouden en druppelden later een voor een binnen.
Verder vroeg cursusleider Roos de Bruyn ons om prudent te zijn met het hoofdlettergebruik. Dat schijnt overvloedig te worden gebezigd op onterechte plekken.
De interpunctie
Eindelijk kwamen we toe aan mijn geliefde onderwerp: de interpunctie. LES 1: Het is een glibberig gebied. Er bestaan geen vaste regels voor. Het gaat om conventies en er zijn vaak meerdere mogelijkheden. Daar ging ik met mijn verlangen naar duidelijkheid. Het is al net als met godsdienst: je moet er in geloven of niet. Aan de hand van voorbeelden werd duidelijk hoe breed het scala was. Wel goed was de opfrisser over de uitbreidende en beperkende bijzinnen, waarbij al of niet een komma nodig is: uitbreidend een komma, beperkend juist geen komma. Voorbeeld ‘uitbreidend’: Peter, die in Almere woont, werkt al meer dan 25 jaar in Amsterdam. Voorbeeld ‘beperkend’: Ik bedoel Peter die in Almere woont, niet jouw buurman Peter.
Helaas waren aanhalingstekens niet in deze cursus opgenomen. Gelukkig stond daarover wel van alles in het boekje Leestekens dat we uitgereikt kregen (Sdu/Onze Taal). Het adagium: er kan van alles, het is een kwestie van conventies. Op pagina 97 geeft het boekje tien smaken om aanhalingstekens te gebruiken.
Conclusie: het is vaak een kwestie van smaak en niet van gelijk. Zo sta je voor de keuze: doorgaan met de discussie of zwichten en gelijk geven?
Sacha Wijmer
Cursuskosten: Euro 99,-
Boekje 'Leestekens': ISBN 978 90 12 581 32 5
Prijs boekje (was bij de cursus inbegrepen): 11,95