Op zoek naar het misverstand
november 2010 - Op de werkvloer
Patiëntenfolders moet je heel zorgvuldig (her)schrijven.
Voor je het weet schrijf je iets wat de lezer verkeerd op kan vatten. En dan verandert zo’n boekje ineens in een landmijntje, wachtend op de voetstap van de argeloze voorbijganger. This brochure may damage your health.
Voor een narcose moet de patiënt vaak nuchter zijn. Dat woord alleen al. Het betekent hier niet dat je van de wodka en het bier af moet blijven. Daarom maak ik er meestal van: ‘Voor de operatie mag u een poosje niet eten en drinken’. Zo. Dat is hobbel nummer één. Maar de tweede ligt al op de loer. Want hoe lang mag je niet eten en drinken? We beperken ons even tot het drinken van ‘heldere vloeistoffen zoals water, thee en appelsap.’ Ik kom vaak de tekst tegen dat je dat niet meer mag doen ‘na twee uur voor de operatie.’
Aiaiai! Wat betekent dat? Als ik om 18.00 uur geopereerd word, mag ik dan om 14.00 uur mijn laatste slok nemen, of om 16.00 uur? Is de twee uur in de tekst een tijdstip (14.00 uur) of een tijdspanne (120 minuten)? Een geruststellend woord voor de dorstigen onder ons: het is een tijdspanne.
Alle twijfel moet weg. Dus wordt het: ‘De twee uren vóór de operatie mag u niets meer drinken.’
In een ander geval heb ik een mogelijke leverbeschadiging voorkomen door de worden van een zin in een andere volgorde te zetten. Er stond: ‘U mag per dag viermaal 1000 mg paracetamol nemen.’
Iemand die een béétje kan rekenen zou zomaar op het idee kunnen komen om 4000 mg paracetamol te slikken. Weg pijn. Weg lever. Een kleine herschikking maakte het misverstand onmogelijk: ‘U mag viermaal per dag 1000 mg paracetamol nemen.’
Ik ben zelden zó tevreden geweest over zó’n kleine verandering. Juist het feit dat ik geen woord had weggehaald of toegevoegd, maakte het in mijn ogen extra bevredigend. Dat is wat taal zo leuk maakt: het is glibberig, weerbarstig, eigenwijs en gevaarlijk, maar soms vlijt het zich ineens spinnend op je schoot.
Caren Peeters
Voor een narcose moet de patiënt vaak nuchter zijn. Dat woord alleen al. Het betekent hier niet dat je van de wodka en het bier af moet blijven. Daarom maak ik er meestal van: ‘Voor de operatie mag u een poosje niet eten en drinken’. Zo. Dat is hobbel nummer één. Maar de tweede ligt al op de loer. Want hoe lang mag je niet eten en drinken? We beperken ons even tot het drinken van ‘heldere vloeistoffen zoals water, thee en appelsap.’ Ik kom vaak de tekst tegen dat je dat niet meer mag doen ‘na twee uur voor de operatie.’
Aiaiai! Wat betekent dat? Als ik om 18.00 uur geopereerd word, mag ik dan om 14.00 uur mijn laatste slok nemen, of om 16.00 uur? Is de twee uur in de tekst een tijdstip (14.00 uur) of een tijdspanne (120 minuten)? Een geruststellend woord voor de dorstigen onder ons: het is een tijdspanne.
Alle twijfel moet weg. Dus wordt het: ‘De twee uren vóór de operatie mag u niets meer drinken.’
In een ander geval heb ik een mogelijke leverbeschadiging voorkomen door de worden van een zin in een andere volgorde te zetten. Er stond: ‘U mag per dag viermaal 1000 mg paracetamol nemen.’
Iemand die een béétje kan rekenen zou zomaar op het idee kunnen komen om 4000 mg paracetamol te slikken. Weg pijn. Weg lever. Een kleine herschikking maakte het misverstand onmogelijk: ‘U mag viermaal per dag 1000 mg paracetamol nemen.’
Ik ben zelden zó tevreden geweest over zó’n kleine verandering. Juist het feit dat ik geen woord had weggehaald of toegevoegd, maakte het in mijn ogen extra bevredigend. Dat is wat taal zo leuk maakt: het is glibberig, weerbarstig, eigenwijs en gevaarlijk, maar soms vlijt het zich ineens spinnend op je schoot.
Caren Peeters